
Atmacanın
Tanımı
İlmi adı accipiter nisusdur. Atmacanın dişisi daha büyük,
erkeği ise (mamulici) daha küçüktür. Atmacanın lazca adı
(şifteri) dir. Ağırlığı 180-300 g. arasındadır. En makbul rengi
ispir (beyaz) olup 20 rengi vardır. Göçmen bir kuş olup 11 yıl
kadar yaşayabilir.
Atmacacılığın
Serüveni
Öncelikle atmaca yakalamak için türkçesi danaburnu olan böcek
(ğvapa) yakalanır. Bu "ragi" denilen, telli kafes biçimindeki
tuzağa iple asılır. Sonra bu tuzakla türkçesi çekirgekuşu olan
(g'aço) yakalanır. Bu kuş etçil bir kuş olup gözleri deri ile
yarım kapatılarak düzgün bir çubuğun üzerinde sürekli oturtarak
çırpınma eğitimi (ojarfalu) verilir. Daha sonra avcılar yüksek
tepelerde "çerpe" adı verilen saklanma yerlerinde ağlarını
(mosa) asarlar. Sonra atmacayı uzaktan görünce çekirge kuşunun
(gaçoyu) çubukta oynatırlar. Atmaca bu kuşun üzerine pike yapar
ve ağa düşerek yakalanır.
Sonra bu atmacaya bel bağı, zil
ve yedek ip (çağçir) takılarak bıldırcın tutması için eğitilir.
Yıllarca evde beslenerek renkleri koyulaşınca (tüyleğ) adını
alır. Yumurta sarısı, et ve kuşla beslenir.
Yöremizin en eski
geleneklerinden olup son zamanlarda doğayı ve vahşi hayatı
korumak maksadıyla avlanması bazı prensiplere bağlanmıştır. |